Google Scholar – co to i jak korzystać? Jak skutecznie szukać publikacji naukowych?

Google Scholar, czyli Google Scholar / Google Akademicki, to wyszukiwarka przeznaczona do wyszukiwania literatury naukowej. Na pierwszy rzut oka przypomina zwykłe Google – masz pole wyszukiwania i listę wyników – ale indeksuje przede wszystkim treści związane z nauką i środowiskiem akademickim.

Możesz korzystać z niej bezpłatnie pod adresem scholar.google.com .

1. Co znajduje się w Google Scholar?

Google Scholar nie jest jednym czasopismem ani jedną zamkniętą bazą danych. To wyszukiwarka, która pomaga odnajdywać materiały naukowe znajdujące się w różnych miejscach w internecie.

Możesz znaleźć tam między innymi:

• artykuły naukowe,
• publikacje z czasopism akademickich,
• materiały konferencyjne,
• książki i rozdziały książek,
• rozprawy doktorskie i prace naukowe,
• raporty techniczne,
• preprinty,
• materiały z repozytoriów uczelnianych,
• abstrakty publikacji.

2. Dla kogo jest Google Scholar?

Google Scholar przydaje się znacznie większej grupie osób niż tylko naukowcom.

Studenci i uczniowie

Możesz wykorzystać go podczas pisania pracy magisterskiej, licencjackiej, przygotowywania prezentacji, projektu lub bibliografii.

Naukowcy

Scholar pozwala śledzić publikacje, autorów, cytowania oraz rozwój konkretnej dziedziny.

Dziennikarze i twórcy internetowi

Zamiast powtarzać informacje za innym portalem, możesz odnaleźć badanie, na które powołują się media, i sprawdzić jego rzeczywiste wnioski.

Specjaliści

Psycholodzy, lekarze, nauczyciele, marketerzy, ekonomiści, dietetycy czy specjaliści HR mogą sprawdzać, co aktualne badania mówią o interesujących ich problemach.

Każdy, kto chce sprawdzać informacje

Jeżeli trafiasz w internecie na stwierdzenie „badania dowodzą, że…”, Scholar może pomóc Ci sprawdzić, czy rzeczywiście istnieją takie badania.

3. Jak zacząć wyszukiwanie?

Wejdź na Google Scholar i wpisz interesujące Cię zagadnienie. Na początku nie musisz tworzyć bardzo skomplikowanych zapytań.

Albo:

Otrzymasz listę publikacji związanych z wpisanym tematem. Od tego momentu zaczyna się właściwy research.

4. Nie wpisuj całych pytań – szukaj pojęciami

Zamiast wpisywać:

spróbuj:

Następnie możesz zawężać wyszukiwanie:

5. Szukaj również po angielsku

W wielu dziedzinach większość literatury naukowej publikowana jest w języku angielskim. Dlatego warto tłumaczyć temat na słowa kluczowe używane w publikacjach.

Przykład – zamiast ograniczać się do:

sprawdź również:

6. Najważniejszy trik: znajdź język naukowców

Czasem badań nie znajdujemy nie dlatego, że nie istnieją, ale dlatego, że używamy innych określeń niż autorzy publikacji.

Przykładowo potocznie możemy szukać informacji o „uzależnieniu od telefonu”.

W publikacjach możesz jednak spotkać terminy:

Gdy znajdziesz fachowy termin w dobrym artykule, skopiuj go i rozpocznij nowe wyszukiwanie właśnie od niego.

7. Używaj cudzysłowu

Jeżeli chcesz znaleźć konkretną frazę, wpisz ją w cudzysłowie.

Cudzysłów przydaje się szczególnie podczas wyszukiwania:

• dokładnych terminów naukowych,
• nazw teorii,
• tytułów publikacji,
• charakterystycznych fraz.

8. Jak znaleźć publikacje konkretnego autora?

Możesz wykorzystać operator:

Możesz też połączyć nazwisko autora z określonym tematem:

9. Korzystaj z wyszukiwania zaawansowanego

W Google Scholar znajdziesz funkcję wyszukiwania zaawansowanego. Pozwala ona precyzyjniej określić, czego szukasz.

Możesz ustawić między innymi:

• dokładną frazę,
• wszystkie wymagane słowa,
• co najmniej jedno z podanych słów,
• słowa wykluczone,
• autora,
• nazwę publikacji,
• przedział lat.

10. Ogranicz wyniki do konkretnych lat

W dziedzinach rozwijających się bardzo szybko data publikacji może mieć ogromne znaczenie.

Dotyczy to szczególnie:

• sztucznej inteligencji,
• nowych technologii,
• mediów społecznościowych,
• cyberbezpieczeństwa,
• medycyny i nowych terapii.

Jeżeli interesuje Cię aktualny stan wiedzy, ogranicz wyniki np. do ostatnich 5 lat.

11. „Cytowane przez” – jedna z najlepszych funkcji Google Scholar

Pod wieloma publikacjami zobaczysz opcję: „Cytowane przez” / „Cited by”.

Kliknięcie jej pokaże publikacje, które później powoływały się na wskazaną pracę.

1. Znajdź wartościowy artykuł.
2. Kliknij „Cytowane przez”.
3. Przejrzyj nowsze badania wykorzystujące tę publikację.
4. Dodaj kolejne słowa kluczowe, aby zawęzić wyniki.

12. Szukaj także wstecz – sprawdzaj bibliografię

„Cytowane przez” prowadzi Cię do publikacji nowszych. Bibliografia prowadzi w drugą stronę.

Jeśli znajdziesz bardzo dobry artykuł, przejrzyj sekcję References / Bibliography. Znajdziesz tam wcześniejsze badania, na których opierali się autorzy.

13. Korzystaj z „Podobnych artykułów”

Jeżeli jeden wynik idealnie odpowiada temu, czego szukasz, użyj funkcji Related articles / Podobne artykuły.

Google Scholar spróbuje znaleźć inne publikacje zbliżone tematycznie do wybranego artykułu.

14. Szukaj przeglądów systematycznych i metaanaliz

Jeżeli dopiero poznajesz temat, dobrym punktem startowym mogą być publikacje podsumowujące wyniki wielu badań.

Przegląd systematyczny

Metaanaliza

15. Dodawaj rodzaj badania

Do słów kluczowych możesz dodawać np.:

Przykład:

16. Jak znaleźć darmowy PDF?

Nie każda publikacja znaleziona w Google Scholar jest dostępna bezpłatnie. Część artykułów znajduje się za paywallem.

Zwróć uwagę na linki znajdujące się obok wyniku, np. [PDF] lub [HTML].

Warto również kliknąć „Wszystkie wersje” / „All versions”. Czasami artykuł na stronie wydawnictwa jest płatny, ale jego legalnie udostępniona wersja znajduje się np. w repozytorium uczelni.

17. Cytowanie publikacji

Pod wynikami znajduje się przycisk „Cytuj” / „Cite”. Pozwala szybko skopiować dane bibliograficzne publikacji.

Google Scholar umożliwia również eksport danych do menedżerów bibliografii.

18. My Library – zapisuj znalezione artykuły

Przy interesującej publikacji możesz użyć opcji Save / Zapisz. Wynik trafi do Twojej biblioteki Google Scholar.

Możesz w ten sposób tworzyć własny zbiór materiałów, np.:

• „do przeczytania”,
• „AI”,
• „psychologia”,
• „rozdział pracy”,
• „źródła do artykułu”.

19. Alerty – pozwól, aby nowe badania same do Ciebie przychodziły

Jeżeli stale interesuje Cię określony temat, możesz ustawić alert.

Przykładowe zapytanie:

Google Scholar może później informować Cię e-mailem o nowych publikacjach związanych z tym zapytaniem.

20. Profile naukowców

Wielu badaczy posiada publiczny profil Google Scholar. Możesz na nim znaleźć między innymi:

• publikacje autora,
• liczbę cytowań,
• wykres cytowań,
• współautorów,
• obszary zainteresowań,
• h-index,
• i10-index.

Jeśli znajdziesz badacza zajmującego się dokładnie interesującym Cię problemem, jego profil może być świetnym punktem do dalszego researchu.

21. Jak oceniać znalezione publikacje?

Nie zakładaj, że pierwszy wynik jest automatycznie najlepszy. Zwróć uwagę na:

• rok publikacji,
• autorów,
• czasopismo lub wydawcę,
• rodzaj badania,
• metodologię,
• wielkość badanej próby,
• liczbę cytowań,
• ograniczenia wskazane przez autorów.

22. Technika jednego dobrego artykułu

Nie próbuj od razu znaleźć kilkudziesięciu publikacji. Najpierw znajdź jedną naprawdę dobrą.

1. Przeczytaj abstrakt.
2. Wypisz fachowe słowa kluczowe.
3. Sprawdź autorów.
4. Przejrzyj bibliografię.
5. Kliknij „Cytowane przez”.
6. Sprawdź „Podobne artykuły”.
7. Wykorzystaj znalezione terminy do kolejnych wyszukiwań.

23. Technika lejka

Zacznij szeroko:

Następnie zawężaj:

Każdy kolejny etap daje Ci nowe słownictwo i pozwala lepiej zrozumieć temat.

24. Technika synonimów

Jeśli chcesz znaleźć więcej publikacji, nie szukaj ciągle jednym określeniem.

Następnie mieszaj te pojęcia:

25. Citation chaining – podążaj za siecią cytowań

Zaawansowany research często bardziej przypomina poruszanie się po sieci publikacji niż zwykłe wpisywanie kolejnych haseł.

26. Google Scholar jako narzędzie fact-checkingu

Wyobraź sobie, że trafiasz na stwierdzenie:

Zamiast kopiować całe zdanie, rozbij twierdzenie na podstawowe elementy:

• social media,
• screen time,
• depression,
• adolescents.

Następnie wyszukaj:

A potem:

i:

Sprawdź:

• czy badania rzeczywiście istnieją,
• jak wyglądała metodologia,
• jak duża była grupa badanych,
• czy wykazano korelację czy zależność przyczynową,
• jakie ograniczenia wskazali autorzy,
• czy późniejsze badania potwierdziły wyniki.

27. Google Scholar Metrics

Google Scholar oferuje również funkcję Scholar Metrics, która może pomóc w analizowaniu czasopism naukowych i ich widoczności.

Wykorzystywane są między innymi takie wskaźniki jak h5-index oraz h5-median.

Funkcja jest szczególnie przydatna osobom prowadzącym bardziej zaawansowany research.

28. Czego Google Scholar nie gwarantuje?

Nie zakładaj, że:

• pierwszy wynik jest najlepszy,
• dużo cytowań oznacza, że badanie jest prawdziwe,
• każdy PDF jest recenzowaną publikacją,
• brak wyniku oznacza, że nikt nigdy nie badał tematu,
• Google Scholar zawiera całą istniejącą literaturę naukową.

Scholar jest bardzo dobrym punktem startowym, ale przy profesjonalnych przeglądach literatury warto wykorzystywać także specjalistyczne bazy naukowe.

29. Ściąga – 10 najważniejszych trików

1. Szukaj słowami kluczowymi zamiast pełnymi pytaniami.
2. Szukaj również po angielsku.
3. Stosuj cudzysłów dla dokładnych fraz.
4. Używaj operatora author:.
5. Dodawaj systematic review i meta-analysis.
6. Ograniczaj wyniki według daty.
7. Klikaj „Cytowane przez”.
8. Przeglądaj bibliografię dobrych artykułów.
9. Korzystaj z „Podobnych artykułów”.
10. Zapisuj publikacje i ustawiaj alerty.

30. Najważniejsza zasada dobrego researchu

Google Scholar nie daje gotowej odpowiedzi na każde pytanie. Daje jednak coś znacznie cenniejszego – możliwość dotarcia do źródeł, dzięki którym możesz samodzielnie sprawdzić, co rzeczywiście wiadomo na dany temat.